Psycholoog te Izegem, Ronse en Gent

David De Smaele – (0499) 42 49 48 – Praktijk voor individuele- & relatietherapie en diagnostiek aan jongeren en volwassenen

Wat van een psycholoog verwachten?

Moet een psycholoog een diagnose stellen?

Ja: Diagnose (uit het Grieks: διά-, diá-, ‘door-‘ en γνώσις, gnósis, ‘kennis’ of ‘oordeel’ → ‘het nauwkeurig leren kennen’) heeft twee nauw samenhangende betekenissen: Ten eerste, het stellen van een diagnose = diagnosticeren is de kunst, techniek of handeling om een oorzaak te vinden van een gevolg aan de hand van de optredende verschijnselen. En ten tweede, hieraan voorafgaand is op grond van wetenschappelijk onderzoek de lijst opgesteld met onderscheidende, diagnostische kenmerken en optredende verschijnselen. Ook deze lijst van “symptomen”, “onderscheidingscriteria” of “diagnostische kenmerken” heet diagnose. Psychologen vallen hiervoor vaak terug op de DSM of Diagnostical And Statistical Manual of Mental Disorders. Er bestaat vanuit de praktijk veel (terechte) kritiek op de DSM. Vooral op de manier waarop deze het diagnose proces beïnvloedt.

Ook een psycholoog stelt een diagnose en moet zich goed bewust zijn van het feit dat hij* ernaar zal streven om een oordeel te krijgen over de problematiek waarmee je hem confronteert. Een juist oordeel vergroot de kans dat er goede oplossingen gevonden kunnen worden. Een diagnose stellen is dus belangrijk. Een goede diagnose stellen hangt samen met de manier waarop een psycholoog dit doet.

Stelt een psycholoog een diagnose op een andere manier dan een dokter?

Ja: De diagnose van een psychologisch probleem zal vaak niet éénduidig zijn. Immers, het probleem dat zich bij jou stelt heeft altijd een link met de eigen recente of minder recente levensgeschiedenis, leefomstandigheden, persoonlijke aanleg en gevoeligheid, persoonlijkheid en karakter. Er is dus vaak een meervoudig verband tussen oorzaak en klacht. Het meten van psychologische klachten zoals stress, angst, depressie, persoonlijkheidsproblemen, etc is op vandaag al goed wetenschappelijk ontwikkeld. Er worden steeds betere statistische meetmethodes ontwikkeld die nauwkeurig en betrouwbaar zijn.

Een psycholoog moet, net zoals een dokter, maar in feite net zoals iedereen die met een probleem geconfronteerd wordt en daar een oplossing voor wil vinden, in staat zijn te analyseren, verbanden te leggen en uit te sluiten. Het is daarom goed om bewust om te gaan met het proces van een diagnose stellen. Het meten van klachten levert bij een psycholoog indicaties op. Een indicatie zegt iets over de kans dat er een bepaald probleem is, omwille van het al dan niet samen voorkomen van klachten. Het is wel erg belangrijk te beseffen dat psychologische testen de werkelijkheid omvormen tot een statistische kansberekening, en werken dus veralgemenend. De uitkomst van een kansberekening zegt hoe groot de kans is dat een cliënt of diens problematiek aan een bepaalde categorie van vooraf bepaalde klachtenbeelden beantwoordt.

Er moet dus vanuit de diagnosestelling teruggekeerd worden naar jou als uniek individu, en jouw (levens)verhaal. Meestal zal het resultaat van de weg die je bij een psycholoog aflegt zijn dat je het probleem opgehelderd hebt door bevraging van de manieren waarop en waarom het je belemmerd heeft. Het is vooral dit proces van beantwoorden en benoemen wat helend is. De klachten gaan weg, en wat eerst een probleem was is getransformeerd tot iets werkbaars. Het is niet altijd een gemakkelijk proces, en het vraagt van zowel cliënt als psycholoog een doorgedreven maar evenwichtig engagement. Een psycholoog moet in staat zijn om je op verhaal te laten komen om je toe te laten een aantal wegende emoties af te reageren.  Daartoe mogen gesprekken met een psycholoog zich echter niet beperken. Hij dient de kansen te creëren en te optimaliseren waardoor je het proces van bevragen en benoemen zal aangaan. Vaak zal je in dit proces een aantal dingen uit je levensgeschiedenis ter analyse hernemen en kunnen herbenoemen om het een betere plaats te geven.

Hoe moet een psycholoog te werk gaan?

Een psycholoog dient steunend en niet storend te werken. Storend zou kunnen zijn dat hij teveel werkt vanuit een aantal vooroordelen, of een bepaalde problematiek bij zijn cliënt niet kan of wil bevragen als er een associatie bestaat met zijn eigen onverwerkte problematiek, of op meer cruciale momenten zelf de moed of het engagement verliest om het benoemingsproces te dragen. Nog erger zou zijn dat een psycholoog zichzelf een rol aanmeet waarin hij model wil staan voor een manier van denken en gedragen. Het normatieve kan wel een belangrijk gespreksonderwerp zijn in de praktijk van een psycholoog. Gesprekken bij een psycholoog mogen alleen niet bepaald worden door het toetsen van de norm. Het beperkt de mogelijkheden om begrip te krijgen omtrent het waarom van problemen of klachten. Dit benoemingsproces hoeft niet eindeloos door te gaan. Als het goed is dan leer je dit door een passage bij een psycholoog zelf ook een stukje te doen. Het kan je verlossen van een terugkerend patroon dat je in je leven herkent, en ook toelaten om een aantal haalbare keuzes te zien en te maken die het terugkerende karakter doorbreken, en vaak tot grote verandering kunnen leiden. Al zijn kleine veranderingen vaak voldoende om een probleem uit de weg te ruimen.

Steunend is een psycholoog die zijn eigen oordelen en vooroordelen weet te onderkennen en uit zijn analytisch vermogen als het ware weg filtert. De kans is immers vrij groot dat een vooroordeel een fout oordeel is. En gezien jij als cliënt vertrouwen stelt in het professionalisme van een psycholoog, dien je er zeker van te zijn dat dit oordeel op een goede manier tot stand komt en er goed mee gewerkt wordt. Hoe ben je daar zeker van? Een psycholoog mag zich niet beperken tot pasklare antwoorden. Hij moet in staat zijn om begripvol vragen te stellen en respectvol antwoorden te beluisteren. Hij gaat een werkrelatie met je aan waar een aantal duidelijke voorwaarden aan verbonden zijn. Hij werkt met een duidelijk tarief en regelmatige structuur. Als hij een afspraak met jou heeft, dan ligt die duidelijk vast in een vooraf bepaalde tijdsspanne, en richt hij zijn aandacht exclusief op de werkrelatie met jou, zonder afleiding. In de werkrelatie is er gelijkwaardigheid, maar ook een duidelijke rolverdeling en afbakening. Zo zal jij voornamelijk aan het woord zijn, en daartoe uitgenodigd worden, en zal een psycholoog vooral erg aandachtig luisteren. Je hoeft niet voortdurend aan het woord te zijn. Er is ook tijd om na te denken, waarbij stilte noodzakelijk is. Een heel menselijke en toch afgebakende omgang kenmerkt de interactie in de werkrelatie. Als het goed zit dan laat een psycholoog zich door jouw verhaal gidsen en laat hij als het ware een paar voetsporen na. Voetsporen kunnen wijzen op andere te bewandelen paden. Veeleer zal er een toevoeging van de kant van de psycholoog gebeuren die vastliggende vragen losmaakt. Het neutraal oordelen moet zich kenmerken door een steunend in vraag stellen, op een veilige manier, binnen een betrouwbare werkrelatie. Het is al meermaals en voldoende vastgesteld dat het veel beter werkt om mensen zelf in staat te stellen antwoorden te bieden op de problemen die zich stellen. Op dit punt mag een psycholoog zich sterk engageren en tussenkomen. Maar op veel andere vlakken dient hij zich een heel bescheiden rol aan te meten.

(*)”hij” is in dit en elk volgend geval inwisselbaar door “zij”, alsook “hem” door “haar”

Wil je een afspraak maken? Ga naar het webformulier “Maak een afspraak of stel een vrijblijvende vraag”.

Eén reactie op “Wat van een psycholoog verwachten?

  1. mysticalcelestialmoon
    3 november 2016

    Blijkbaar een heel andere opvatting dan de psychologe waarbij ik in behandeling geweest ben. Haar uitleg was, een diagnose is niet belangrijk, ik behandel symptomen. Laat het dan ook niet verwonderlijk zijn, dat ik van mening ben dat ik allesbehalve de juiste behandeling gekregen heb.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht is geplaatst op 20 oktober 2015 door in Geen categorie.

Navigatie

%d bloggers liken dit: